Israel Politics: ઇઝરાયેલના PM પદની રેસમાં ગાદી આઇઝનકોટ
Israel Politics: હમાસના હુમલા બાદ ગાઝા યુદ્ધમાં પુત્ર અને બે ભત્રીજા ગુમાવ્યા, હવે ઇઝરાયેલના PM પદની રેસમાં ગાદી આઇઝનકોટ
Israel Politics: પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ ગાદી આઇઝનકોટને રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે સરકાર બનાવવાની પ્રથમ તક આપી; નેતન્યાહુને સત્તા પરથી હટાવવાનો પડકાર, ગઠબંધન માટે 28 દિવસનો સમય
ઇન્ટરનેશનલ ડેસ્ક, 09 નવેમ્બર: Israel Politics: ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. લાંબા સમયથી વડાપ્રધાન રહેલા બેન્જામિન નેતન્યાહુના મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી અને પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ ગાદી આઇઝનકોટ હવે દેશના આગામી વડાપ્રધાન બનવાની રેસમાં આગળ જોવા મળી રહ્યા છે. ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે 8 નવેમ્બરે તેમને નવી સરકાર બનાવવાની પ્રથમ તક આપી છે. જોકે, આઇઝનકોટ હજુ વડાપ્રધાન બન્યા નથી. તેમને સંસદમાં બહુમતી મેળવીને ગઠબંધન સરકાર બનાવવી પડશે.
આઇઝનકોટનું અંગત જીવન પણ ઇઝરાયેલ-હમાસ યુદ્ધની ત્રાસદીથી ઊંડે સુધી પ્રભાવિત થયું છે. ગાઝામાં લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન તેમણે પોતાના 25 વર્ષના પુત્ર ગાલ અને બે ભત્રીજાઓને ગુમાવ્યા હતા. આ જ કારણ છે કે તેમની રાજકીય સફર અને વડાપ્રધાન પદની દાવેદારી સાથે તેમના પરિવારની આ કુરબાની પણ ચર્ચામાં છે.
કોણ છે ગાદી આઇઝનકોટ?
66 વર્ષીય ગાદી આઇઝનકોટ ઇઝરાયેલના (Israel Politics) પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ અને હાલમાં યાશર પાર્ટીના નેતા છે. તેમનો જન્મ 1960માં ઇઝરાયેલના તિબેરિયાસ શહેરમાં મોરોક્કોથી આવેલા યહૂદી પ્રવાસી પરિવારમાં થયો હતો. તેમનો ઉછેર ઇલાત શહેરમાં થયો હતો. સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા આઇઝનકોટે લશ્કરી સેવા દ્વારા દેશના ટોચના નેતૃત્વ સુધીની સફર ખેડી છે.
આ પણ વાંચો:- Nvidiaના CEO જેન્સન હુઆંગનો મોટો ખુલાસો: પત્ની સાથે બેવફાઈ સ્વીકારી, ચીની જાસૂસીના આરોપોની તપાસ શરૂ
તેમણે 1978માં ઇઝરાયેલની (Israel Politics) ગોલાની ઇન્ફન્ટ્રી બ્રિગેડથી લશ્કરી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. લગભગ ચાર દાયકા સુધી સેનામાં સેવા આપ્યા બાદ ફેબ્રુઆરી 2015માં તેમને ઇઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF)ના ચીફ ઓફ સ્ટાફ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે જાન્યુઆરી 2019 સુધી આ પદ સંભાળ્યું હતું. આ દરમિયાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન હતા.
ગાઝા યુદ્ધમાં પુત્ર અને બે ભત્રીજાઓને ગુમાવ્યા
7 ઓક્ટોબર 2023ના રોજ હમાસના હુમલા બાદ ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. આ યુદ્ધે આઇઝનકોટના પરિવારને પણ મોટો આઘાત આપ્યો હતો. ડિસેમ્બર 2023માં તેમના 25 વર્ષીય પુત્ર ગાલ આઇઝનકોટ ઉત્તર ગાઝામાં લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન માર્યા ગયા હતા. તેઓ ઇઝરાયેલી સેનાની રિઝર્વ કમાન્ડો યુનિટમાં ફરજ બજાવતા હતા.
આ ઉપરાંત, યુદ્ધ દરમિયાન તેમના બે ભત્રીજાઓ પણ લડાઈમાં માર્યા ગયા હતા. પરિવારને થયેલા આ નુકસાનની અસર આઇઝનકોટના રાજકીય અને જાહેર જીવન પર પણ જોવા મળી છે. તેમણે પોતાના પુત્ર અને ભત્રીજાઓના બલિદાનને દેશ માટે મોટી કિંમત ગણાવી હતી. તેમનું કહેવું છે કે તેઓ એવી સારી પરિસ્થિતિ ઊભી કરવા માગે છે, જેમાં આવનારી પેઢીઓને આ પ્રકારની પીડામાંથી પસાર થવું ન પડે.
નેતન્યાહુની સરકારમાં પણ રહ્યા હતા સામેલ
2022માં આઇઝનકોટે રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને પૂર્વ સંરક્ષણ મંત્રી બેની ગાન્ત્ઝની નેશનલ યુનિટી પાર્ટી સાથે જોડાયા હતા. 7 ઓક્ટોબર 2023ના હુમલા બાદ તેઓ નેતન્યાહુની કટોકટીની યુદ્ધ સરકારમાં સામેલ થયા હતા.
જોકે, જૂન 2024માં તેમણે બેની ગાન્ત્ઝ સાથે સરકાર છોડી દીધી હતી. તેમનો આરોપ હતો કે નેતન્યાહુ સરકાર પાસે ગાઝા યુદ્ધનો અંત લાવવા અને યુદ્ધ પછીની સ્થિતિ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ વ્યૂહરચના નથી. ત્યારબાદ તેમણે નેતન્યાહુની નીતિઓનો ખુલ્લેઆમ વિરોધ શરૂ કર્યો હતો.
પોતાની યાશર પાર્ટી બનાવી ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતર્યા
સપ્ટેમ્બર 2025માં આઇઝનકોટે પોતાની (Israel Politics) નવી રાજકીય પાર્ટી યાશરની સ્થાપના કરી હતી. હિબ્રૂ ભાષામાં યાશરનો અર્થ સીધો અથવા પ્રામાણિક થાય છે. તેમની પાર્ટીએ સુરક્ષા, સુશાસન, ભ્રષ્ટાચાર સામે કાર્યવાહી અને 7 ઓક્ટોબરના હુમલા પહેલાં થયેલી સુરક્ષા નિષ્ફળતાની તપાસ જેવા મુદ્દાઓને પ્રાથમિકતા આપી હતી.
તેમણે તમામ નાગરિકો માટે ફરજિયાત લશ્કરી સેવાની પણ હિમાયત કરી છે. તેમાં અતિ રૂઢિચુસ્ત યહૂદી સમુદાયના યુવાનોને પણ લશ્કરી સેવાના દાયરામાં લાવવાની વાત સામેલ છે.
સરકાર બનાવવાની તક કેવી રીતે મળી?
27 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ઇઝરાયેલમાં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં કોઈપણ ગઠબંધનને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નહોતી. નેતન્યાહુનું ગઠબંધન સૌથી મોટું જૂથ બન્યું હતું, પરંતુ તે બહુમતીથી દૂર રહ્યું હતું. બીજી તરફ, આઇઝનકોટની યાશર પાર્ટીએ 21 બેઠકો મેળવી હતી. તેમના સમર્થનવાળા ગઠબંધન પાસે પણ બહુમતી માટે જરૂરી બેઠકો નહોતી.
વિવિધ રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે 8 નવેમ્બરે આઇઝનકોટને સરકાર બનાવવાની પ્રથમ તક આપી હતી. તેમને ગઠબંધન રચવા માટે 28 દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. જરૂર પડે તો આ સમયગાળો વધુ 14 દિવસ લંબાવી શકાય છે.
વડાપ્રધાન બનવાનો રસ્તો સરળ નથી
આઇઝનકોટ સામે સૌથી મોટો પડકાર સંસદમાં ઓછામાં ઓછા 61 સભ્યોનું સમર્થન મેળવવાનો છે. તેમની પાર્ટી અને સહયોગી પક્ષો પાસે હાલમાં પૂરતી બેઠકો નથી. તેથી તેમણે અન્ય રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરીને સમર્થન મેળવવું પડશે.
અરબ પક્ષોના સમર્થનને લઈને પણ રાજકીય મતભેદો છે. કેટલાક સંભવિત સહયોગીઓને તેમના સમર્થન સામે વાંધો હોઈ શકે છે. બીજી તરફ, નેતન્યાહુ પણ સત્તામાં પાછા ફરવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જો આઇઝનકોટ સરકાર બનાવવામાં સફળ નહીં થાય તો રાષ્ટ્રપતિ અન્ય નેતાને તક આપી શકે છે અથવા દેશમાં ફરી ચૂંટણી યોજવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
શું ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં બદલાવ આવશે?
આઇઝનકોટને નેતન્યાહુના મુખ્ય પડકારકર્તા તરીકે જોવામાં આવે છે. સુરક્ષાના મુદ્દે તેમનો અભિગમ કડક છે, પરંતુ તેઓ નેતન્યાહુ સરકારની કાર્યશૈલી અને યુદ્ધ પછીની વ્યૂહરચનાની ટીકા કરતા રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે ઇઝરાયેલને સુરક્ષાની સાથે સારા શાસન અને રાષ્ટ્રીય એકતાની પણ જરૂર છે.
હાલ એ સ્પષ્ટ નથી કે તેઓ બહુમતી મેળવીને વડાપ્રધાન બની શકશે કે નહીં. પરંતુ એટલું ચોક્કસ છે કે તેમની સામે ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ તક અને મોટો પડકાર બંને છે.