Sundays on Cycle: COP31માં ભારતની સાયકલ પહેલની વિશ્વભરમાં ચર્ચા, 100મી રાઈડ 29 નવેમ્બરે
Sundays on Cycle: COP31 દરમિયાન 15 નવેમ્બરે તુર્કીના એન્ટાલ્યામાં ટર્કિશ સાયકલિંગ ફેડરેશનના સહયોગથી વિશેષ સાયકલ રાઈડનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
એન્ટાલ્યા (તુર્કી): Sundays on Cycle: સંયુક્ત રાષ્ટ્રની ક્લાઇમેટ સમિટ COP31માં ભારતના ‘ફિટ ઇન્ડિયા – સન્ડેઝ ઓન સાયકલ’ અભિયાનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસા થઈ છે. તુર્કીના એન્ટાલ્યામાં યોજાયેલા વિશેષ સત્રમાં ભારતે સાયકલિંગને માત્ર કસરત નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ સંરક્ષણ, સ્વસ્થ જીવનશૈલી અને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનું અસરકારક માધ્યમ ગણાવ્યું હતું.
ફિટ ઇન્ડિયા મૂવમેન્ટ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આ મોડેલમાં વિશ્વના દેશોને આગામી એક વર્ષ દરમિયાન પોતાના શહેરો અને સમુદાયોમાં ઓછામાં ઓછી એક સામૂહિક સાયકલ રાઈડનું આયોજન કરવા આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.
ભારતે COP31માં શું રજૂ કર્યું?
Sundays on Cycle: COP31ના ચિલ્ડ્રન, યુથ, એજ્યુકેશન એન્ડ સ્કિલ્સ ડે નિમિત્તે ઇન્ટરનેશનલ સોલાર એલાયન્સના પેવેલિયનમાં ‘Sundays on Cycle: A Weekly Ride to a Way of Life’ વિષય પર એક કલાકનું વિશેષ સત્ર યોજાયું હતું.
આ પણ વાંચો:- India US Trade Deal: ભારતને અમેરિકાના વેપાર કરારમાં મળશે ટેરિફનો ફાયદો?
સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયાના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર જનરલ મયંક શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે શહેરોમાં સાયકલ ટ્રેક અને સાયકલ લેન બનાવવી જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર માળખાકીય સુવિધાઓથી લોકોની જીવનશૈલી બદલાતી નથી. નાગરિકોમાં સાયકલ ચલાવવાની ટેવ અને ઉત્સાહ પણ વિકસાવવો જરૂરી છે.
તેમણે કહ્યું કે જો લોકો કાર પર નિર્ભરતા વધે તે પહેલાં સાયકલ ચલાવવાનું શરૂ કરે, તો ભવિષ્યમાં કાર્બન ઉત્સર્જન અને પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મોટી મદદ મળી શકે છે.
30 હજારથી વધુ સ્થળોએ અભિયાન
ભારતમાં ‘સન્ડેઝ ઓન સાયકલ’ની શરૂઆત 22 ડિસેમ્બર 2024થી કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી દર રવિવારે દેશભરમાં આ મફત સામુદાયિક સાયકલ રાઈડ યોજાય છે.
મયંક શ્રીવાસ્તવના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં 30,000થી વધુ સ્થળોએ આ અભિયાન સાથે જોડાયેલા લોકોની સંખ્યા આશરે 37 લાખ સુધી પહોંચી છે.
આ વર્ષે વિશ્વ સાયકલ દિવસ નિમિત્તે યુનિયન સાયક્લિસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ સાથે મળીને આયોજિત કાર્યક્રમમાં 1 લાખ રાઈડર્સનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે અંદાજે 4 લાખ લોકોની ભાગીદારી નોંધાઈ હતી.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ અભિયાનની સૌથી મોટી સફળતા માત્ર ભાગ લેનારા લોકોની સંખ્યા નથી, પરંતુ લોકોમાં સાયકલ ચલાવવાની નિયમિત ટેવ વિકસી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતોએ ભારતના મોડેલને બિરદાવ્યું
યુએન ક્લાઇમેટ ચેન્જમાં ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ એક્શન માટે સેક્ટર્સ એન્ગેજમેન્ટનું નેતૃત્વ કરતાં લિંડિતા ઝાફેરી-સાલીહુએ ફિટ ઇન્ડિયાના અભિયાનને અન્ય દેશો માટે પણ અપનાવી શકાય તેવું ઉત્તમ મોડેલ ગણાવ્યું હતું.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે રમતગમત અને સામુદાયિક પ્રવૃત્તિઓ લોકોને એકસાથે લાવવાનું શક્તિશાળી માધ્યમ બની શકે છે. ક્લાઇમેટ ચેન્જ જેવા જટિલ મુદ્દાઓ પર લોકોની ભાગીદારી વધારવામાં પણ રમતગમત મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
વોક21 ફાઉન્ડેશનના જીમ વોકરે કોલંબિયાના બોગોટા શહેરનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. ત્યાં આશરે 50 વર્ષ પહેલાં કારમુક્ત રસ્તાઓની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આજે દર રવિવારે આશરે 125 કિલોમીટરના કારમુક્ત રસ્તાઓ પર લગભગ 16 લાખ લોકો ભાગ લે છે.
ઇથોપિયાના અદિસ અબાબામાં પણ કારમુક્ત દિવસોના આયોજનથી બિન-મોટરચાલિત પરિવહન માટેની નીતિ તૈયાર કરવામાં મદદ મળી હોવાનું સત્રમાં જણાવાયું હતું.
સાયકલિંગથી શું ફાયદા થશે?
ભારત દ્વારા COP31માં રજૂ કરવામાં આવેલી આ પહેલના અનેક મહત્વપૂર્ણ લાભ છે:
- પ્રદૂષણમાં ઘટાડો: ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે સાયકલનો ઉપયોગ વધવાથી વાહનોમાંથી થતા કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
- સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો: નિયમિત સાયકલિંગથી શારીરિક સક્રિયતા વધે છે અને હૃદય તથા સ્નાયુઓના સ્વાસ્થ્યને ફાયદો થાય છે.
- ઇંધણની બચત: પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય છે.
- ટ્રાફિકની સમસ્યામાં રાહત: શહેરોમાં ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે સાયકલનો ઉપયોગ વધવાથી વાહનોની સંખ્યા અને ટ્રાફિકનું દબાણ ઘટાડી શકાય છે.
- ખર્ચમાં ઘટાડો: રોજિંદા ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે સાયકલ એક આર્થિક વિકલ્પ બની શકે છે.
- પર્યાવરણનું સંરક્ષણ: સ્વચ્છ હવા, ઓછું પ્રદૂષણ અને ટકાઉ શહેરી પરિવહનને પ્રોત્સાહન મળે છે.
29 નવેમ્બરે 100મી સાયકલ રાઈડ
આ અભિયાનનું 100મું સંસ્કરણ 29 નવેમ્બર 2026ના રોજ સમગ્ર ભારતમાં યોજાવાનું છે. આ પ્રસંગે ફિટ ઇન્ડિયા દ્વારા અન્ય શહેરો અને દેશોને પોતાની સામુદાયિક સાયકલ રાઈડ શરૂ કરવામાં મદદરૂપ થવા માટે વિશેષ ટૂલકિટ પણ શેર કરવામાં આવશે.
COP31 દરમિયાન 15 નવેમ્બરે તુર્કીના એન્ટાલ્યામાં ટર્કિશ સાયકલિંગ ફેડરેશનના સહયોગથી વિશેષ સાયકલ રાઈડનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ રાઈડ કોન્યાઆલ્ટીથી શરૂ થઈને કાલેઇસીના જૂના શહેર સુધી યોજાઈ હતી.
ભારતમાં પણ 98મા સંસ્કરણ નિમિત્તે બાળ દિવસની ઉજવણી સાયકલિંગ અને ઝુમ્બા જેવી પ્રવૃત્તિઓ સાથે કરવામાં આવી હતી.
યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ સાયકલિંગને માત્ર કસરત નહીં, પરંતુ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ફિટ ઇન્ડિયાના સંદેશને દરેક ઘર અને સમુદાય સુધી પહોંચાડવાનું શક્તિશાળી માધ્યમ ગણાવ્યું હતું.
મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- 30,000થી વધુ સ્થળોએ સાયકલિંગ અભિયાન.
- આશરે 37 લાખ લોકોની ભાગીદારી.
- 29 નવેમ્બર 2026ના રોજ 100મી રાઈડ.
- COP31માં ભારતના મોડેલને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રશંસા.
- પ્રદૂષણ, ઇંધણ ખર્ચ અને ટ્રાફિક ઘટાડવા પર ભાર.