Capsicum: શિમલા મરચાં અંદરથી સડી ગયાં છે? ઉપયોગ કરતાં પહેલાં આ 5 લક્ષણો તપાસો
Capsicum: બહારથી તાજાં દેખાતાં શિમલા મરચાં અંદરથી ખરાબ હોઈ શકે છે; રંગ, ગંધ, નરમાશ અને ફૂગ જેવા સંકેતો ઓળખીને ખાદ્ય સુરક્ષાનું ધ્યાન રાખો
આરોગ્ય ડેસ્કI Capsicum: શિમલા મરચાંનો ઉપયોગ શાકભાજી, સલાડ, પિઝા, સેન્ડવિચ અને અનેક પ્રકારની વાનગીઓમાં કરવામાં આવે છે. લાલ, લીલા અને પીળા રંગનાં શિમલા મરચાં સ્વાદની સાથે ભોજનને આકર્ષક પણ બનાવે છે. સામાન્ય રીતે લોકો બજારમાંથી શિમલા મરચાં ખરીદતી વખતે તેના બહારના રંગ અને દેખાવને જ મહત્ત્વ આપે છે. પરંતુ કેટલીક વખત બહારથી તાજાં અને ચમકદાર દેખાતાં શિમલા મરચાં અંદરથી ખરાબ થવા લાગ્યાં હોય છે.
ખાસ કરીને ફ્રિજમાં લાંબા સમય સુધી રાખવામાં આવતાં શિમલા મરચાંમાં ભેજ, નરમાશ અને સડવાની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર બહારનો દેખાવ જોઈને તેનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી. શિમલા મરચાં કાપતાં પહેલાં અને તેનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેના કેટલાક લક્ષણો તપાસવા જરૂરી છે.
1. શિમલા મરચાંની (Capsicum) છાલ પર કરચલીઓ અને વધારે નરમાશ
તાજાં શિમલા મરચાં સામાન્ય રીતે મજબૂત, ભરાવદાર અને ચમકદાર હોય છે. તેને હાથમાં લેતાં તેની છાલ કડક અને મજબૂત અનુભવાય છે. પરંતુ લાંબા સમય સુધી રાખવાથી તેમાં રહેલો ભેજ ઘટવા લાગે છે અને તેની છાલ પર કરચલીઓ દેખાવા લાગે છે.
આ પણ વાંચો : – Tablet Distribution Scheme: 50 હજાર વિદ્યાર્થીઓને મળ્યા ટેબલેટ, CM યોગીએ શરૂ કર્યું 25 લાખ ટેબલેટ વિતરણ અભિયાન
જો શિમલા મરચાં દબાવતાં વધારે નરમ લાગે, તેની સપાટી સંકોચાયેલી દેખાય અથવા તેમાં દબાણથી ખાડો પડી જાય, તો તે તાજાં ન હોવાનો સંકેત હોઈ શકે છે. જોકે માત્ર થોડું કરચલીવાળું હોવું જ તેને અસુરક્ષિત સાબિત કરતું નથી. જો તેની સાથે ચીકાશ, ફૂગ કે ખરાબ ગંધ પણ હોય તો તેનો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ.
2. બહારની સપાટી પર કાળા ડાઘ અથવા ફૂગ
શિમલા મરચાંની (Capsicum) છાલ પર કાળા, ભૂરા અથવા અસામાન્ય રંગના ડાઘ દેખાય તો તેને ધ્યાનથી તપાસવું જોઈએ. કેટલીક વખત આ ડાઘ માત્ર દબાણ અથવા ઘસાવાને કારણે પણ થઈ શકે છે, પરંતુ જો ડાઘ ફેલાતા હોય, તેની આસપાસનો ભાગ નરમ થઈ ગયો હોય અથવા ફૂગ દેખાતી હોય તો તે બગડવાનું લક્ષણ હોઈ શકે છે.
ફૂગ સફેદ, લીલા કે કાળા રંગની રૂવાંટી જેવી દેખાઈ શકે છે. જો શિમલા મરચાં પર ફૂગ દેખાય તો માત્ર ડાઘવાળો ભાગ કાપીને બાકીના મરચાંનો ઉપયોગ કરવો સુરક્ષિત માનવો નહીં. ફૂગના કેટલાક ભાગો આંખે દેખાતા ન હોવા છતાં અંદર સુધી ફેલાયેલા હોઈ શકે છે. તેથી ફૂગ લાગેલું આખું શિમલા મરચું ફેંકી દેવું વધુ યોગ્ય છે.
3. કાપ્યા પછી અંદરનો ભાગ ખરાબ દેખાવો
શિમલા મરચાં (Capsicum) બહારથી સારાં દેખાતાં હોય છતાં અંદરથી ખરાબ થઈ શકે છે. તેને કાપ્યા પછી અંદરની દિવાલો, બીજની આસપાસનો ભાગ અને મધ્યનો સફેદ ભાગ તપાસવો જોઈએ.
જો અંદરનો ભાગ અસામાન્ય રીતે ભીનો, ચીકણો, કાળો અથવા સડેલો દેખાય તો તેનો ઉપયોગ ન કરવો. ખાસ કરીને અંદર નરમ અને પાણી જેવો થઈ ગયેલો ભાગ સડવાની નિશાની હોઈ શકે છે.
શિમલા મરચાંનાં બીજ સામાન્ય રીતે સફેદ કે ક્રીમ રંગનાં હોય છે. સમય જતાં તેમાં થોડો રંગફેરફાર થઈ શકે છે, પરંતુ બીજની આસપાસ ફૂગ, ચીકાશ અથવા સડેલી રચના દેખાય તો આખું મરચું ફેંકી દેવું જોઈએ.
4. અસામાન્ય અથવા સડેલી ગંધ આવવી
તાજાં શિમલા મરચાંમાં સામાન્ય રીતે હળવી કુદરતી સુગંધ હોય છે. પરંતુ જો તેને કાપતાં ખાટી, વાસી, સડેલી અથવા અસામાન્ય ગંધ આવે તો તે ખરાબ થવાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
ખાસ કરીને ફ્રિજમાં લાંબા સમયથી રાખેલાં મરચાં કાપ્યા પછી અંદરથી દુર્ગંધ આવતી હોય તો તેનો સ્વાદ ચાખીને તપાસવાનો પ્રયાસ ન કરવો. ખોરાકની સુરક્ષા માટે ગંધ એક ઉપયોગી સંકેત છે, પરંતુ દરેક પ્રકારનું નુકસાન ગંધથી ઓળખી શકાય એવું નથી. તેથી અન્ય લક્ષણો પણ તપાસવા જરૂરી છે.
5. ચીકણો અથવા લપસણો સ્પર્શ
શિમલા મરચાંની સપાટી સામાન્ય રીતે સ્વચ્છ અને મજબૂત હોય છે. જો તેની છાલ પર ચીકણો પડ જામી ગયો હોય અથવા તેને હાથમાં લેતાં અસામાન્ય રીતે લપસણો અનુભવ થાય, તો તે બેક્ટેરિયા અથવા સડવાની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે.
આવા શિમલા મરચાંને ધોઈને ઉપયોગમાં લેવાનો પ્રયાસ ન કરવો. ખાસ કરીને ચીકાશની સાથે દુર્ગંધ, નરમાશ અથવા ફૂગ પણ હોય તો તેને ખાવું ટાળવું જોઈએ.
શિમલા મરચાં (Capsicum) લાંબા સમય સુધી તાજાં કેવી રીતે રાખવાં?
શિમલા મરચાંની યોગ્ય સંગ્રહ પદ્ધતિ અપનાવવાથી તે લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ લાયક રહી શકે છે. તેના માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
- ફ્રિજમાં રાખો: શિમલા મરચાંને ફ્રિજના વેજિટેબલ ડ્રોઅરમાં રાખો. સામાન્ય રીતે ઠંડા તાપમાને તેની તાજગી વધુ સમય સુધી જાળવી શકાય છે.
- ધોયા વગર સંગ્રહ કરો: ઉપયોગ કરતાં પહેલાં જ શિમલા મરચાં ધોવા. ધોયા પછી તેની સપાટી પર રહેલો ભેજ સંગ્રહ દરમિયાન ઝડપથી બગાડ વધારી શકે છે.
- ભેજથી બચાવો: તેને સૂકા કાગળ અથવા યોગ્ય હવાના પ્રવાહવાળી થેલીમાં રાખો. બંધ ડબ્બામાં ભેજ એકઠો થતો હોય તો સડવાની શક્યતા વધી શકે છે.
- કાપેલા મરચાં અલગ રાખો: કાપેલા શિમલા મરચાંને સ્વચ્છ, ઢાંકણવાળા ડબ્બામાં ફ્રિજમાં રાખો અને શક્ય તેટલા વહેલા ઉપયોગમાં લો.
- નિયમિત તપાસ કરો: ફ્રિજમાં રાખેલાં શાકભાજી સમયાંતરે તપાસો. કોઈ મરચું ખરાબ થતું હોય તો તેને અન્ય શાકભાજીથી અલગ કરો.
ખરાબ શિમલા મરચાં ખાવાથી શું થઈ શકે?
બગડેલા અથવા ફૂગ લાગેલા શિમલા મરચાં ખાવાથી કેટલાક લોકોને પેટમાં દુખાવો, ઊબકા, ઊલટી કે ઝાડા જેવી તકલીફ થઈ શકે છે. જોકે દરેક વ્યક્તિમાં આવી અસર થાય જ એવું નથી. ખોરાકમાં રહેલા હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવો અને ફૂગથી સ્વાસ્થ્યને જોખમ થઈ શકે છે.
શાકભાજીનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેને વહેતા સ્વચ્છ પાણીથી સારી રીતે ધોવું જોઈએ. જો શિમલા મરચાં સડેલું, ચીકણું અથવા ફૂગવાળું હોય તો તેને માત્ર ધોઈને કે ખરાબ ભાગ કાપીને ખાવાનો પ્રયાસ ન કરવો.
ખરીદી કરતી વખતે પણ રાખો ધ્યાન
બજારમાંથી શિમલા મરચાં ખરીદતી વખતે મજબૂત, ભરાવદાર અને સ્વચ્છ છાલવાળાં મરચાં પસંદ કરવાં. તેમાં ઊંડા ડાઘ, કાપા, ફૂગ અથવા અસામાન્ય નરમાશ ન હોવી જોઈએ. જરૂર કરતાં વધારે જથ્થામાં શાકભાજી ખરીદવાને બદલે થોડા દિવસમાં ઉપયોગ થઈ શકે તેટલી જ ખરીદી કરવી વધુ સારી છે.
નિષ્કર્ષ: શિમલા મરચાંનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેની છાલ, રંગ, સ્પર્શ, ગંધ અને અંદરની સ્થિતિ તપાસવી જરૂરી છે. બહારથી તાજાં દેખાતાં શાકભાજી હંમેશાં અંદરથી સારાં જ હોય એવું નથી. યોગ્ય સંગ્રહ અને સમયસર તપાસ દ્વારા ખોરાકનો બગાડ અટકાવી શકાય છે અને પરિવારના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખી શકાય છે.
