Golden Pagoda: નામસાઈના ગોલ્ડન પેગોડામાં બુદ્ધના અવશેષોનાં દર્શન માટે ભીડ
Golden Pagoda: અરુણાચલ પ્રદેશમાં પવિત્ર અવશેષોના પ્રદર્શનમાં મુલાકાતીઓની કુલ સંખ્યા 78,000 ને વટાવી ગઈ
20 નવેમ્બર 2026 સુધી સવારે 6:00 થી સાંજે 4:00 વાગ્યા સુધી જાહેર દર્શન ચાલુ રહેશે
જિલ્લા વહીવટીતંત્રે જાહેર દર્શનની સુવિધા માટે વિસ્તાર મુજબનું સમયપત્રક જાહેર કર્યું
નામસાઈ, અરુણાચલ પ્રદેશ | 17 નવેમ્બર 2026: Golden Pagoda: અરુણાચલ પ્રદેશના નામસાઈ સ્થિત ગોલ્ડન પેગોડા (કોંગમુ ખામ) ખાતે શાક્યમુનિ બુદ્ધના પવિત્ર અવશેષોના પ્રદર્શનને શ્રદ્ધાળુઓ તરફથી જબરદસ્ત પ્રતિસાદ મળ્યો છે. 14 અને 15 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પ્રદર્શનના પ્રથમ બે દિવસ દરમિયાન 12,000 થી વધુ શ્રદ્ધાળુઓએ પ્રદર્શનની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે પ્રાર્થના કરી હતી, પવિત્ર અવશેષોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી અને ભગવાન બુદ્ધના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા.
તવાંગ ખાતેના પ્રદર્શનમાં 31,000 થી વધુ અને બોમડિલા ખાતે 35,000 થી વધુ શ્રદ્ધાળુઓની મુલાકાત સાથે, 15 નવેમ્બર 2026 ના અંત સુધીમાં ત્રણેય સ્થળો પર મુલાકાતીઓની કુલ સંખ્યા 78,000 ને વટાવી ગઈ છે.
પ્રદર્શનની શરૂઆતથી જ નામસાઈ જિલ્લાના વિવિધ ભાગો અને પડોશી વિસ્તારોમાંથી શ્રદ્ધાળુઓ ગોલ્ડન પેગોડા ખાતે એકત્ર થઈ રહ્યા છે. શ્રદ્ધાળુઓની લાંબી કતારો પવિત્ર અવશેષો પ્રત્યેની તેમની ઊંડી શ્રદ્ધા અને આદરને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મોટી સંખ્યામાં લોકોની ઉપસ્થિતિ આ પ્રદેશમાં બૌદ્ધ ઉપદેશો અને પરંપરાઓના ચિરસ્થાયી પ્રભાવને પણ દર્શાવે છે.
નામસાઈ ખાતેનું (Golden Pagoda) પ્રદર્શન 31 ઓક્ટોબર થી 21 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન યોજાઈ રહેલા અરુણાચલ પ્રદેશમાં પવિત્ર અવશેષોના પ્રદર્શનના ત્રીજા અને અંતિમ તબક્કાને ચિહ્નિત કરે છે.
આ પ્રદર્શન (Golden Pagoda) 31 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ ઐતિહાસિક ગાડેન નામગ્યાલ લ્હાત્સે (તવાંગ મઠ) ખાતે શરૂ થયું હતું. કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ અને પ્રવાસન મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત અને અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી શ્રી પેમા ખાંડુ ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આદરણીય બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનો પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
7 નવેમ્બરના રોજ તવાંગ ખાતે પ્રદર્શનના સમાપન બાદ, પવિત્ર અવશેષોને બોમડિલા સ્થિત થુબચોગ ગત્સેલ લિંગ (TGL) મઠ, જે લોઅર ગોમ્પા તરીકે પણ ઓળખાય છે, ત્યાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. બોમડિલા ખાતે છ દિવસીય પ્રદર્શન 8 થી 13 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન યોજાયું હતું.
આ પણ વાંચો : – Dev Uthani Ekadashi 2026: દેવઉઠી એકાદશી 20 કે 21 નવેમ્બરે? જાણો સાચી તારીખ
પવિત્ર અવશેષો 14 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નામસાઈ પહોંચ્યા હતા. તેમનું વિધિવત સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું અને ગોલ્ડન પેગોડા ખાતે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા. અરુણાચલ પ્રદેશના રાજ્યપાલ લેફ્ટનન્ટ જનરલ કૈવલ્ય ત્રિવિક્રમ પરનાઈક (નિવૃત્ત) એ નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી ચોવના મેઈન અને ઈન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન (IBC) ના મહાનિદેશક શ્રી રાઘવ પ્રસાદ ભટનાગરની ઉપસ્થિતિમાં પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. રાજ્યના મંત્રીઓ, જનપ્રતિનિધિઓ, બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ અને અન્ય મહાનુભાવો સમારોહમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
તવાંગ, બોમડિલા અને નામસાઈ ખાતેના (Golden Pagoda) પ્રદર્શને અરુણાચલ પ્રદેશના વિવિધ ભાગોના શ્રદ્ધાળુઓની વધુ નજીક પવિત્ર અવશેષોને લાવ્યા છે. તેણે સહિયારી શ્રદ્ધા અને ભક્તિની ભાવનામાં વિવિધ બૌદ્ધ પરંપરાઓના લોકોને પણ એકસાથે લાવ્યા છે. ગોલ્ડન પેગોડા, જે કોંગમુ ખામ તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે પૂર્વી અરુણાચલ પ્રદેશમાં થેરવાદ બૌદ્ધ શ્રદ્ધા અને વારસાનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે. આ પ્રદેશના તાઈ ખામતી, સિંગફો અને અન્ય સમુદાયોએ પેઢીઓથી તેમની સમૃદ્ધ બૌદ્ધ પરંપરાઓનું જતન કર્યું છે. તેમના મઠો, તહેવારો, કલા અને ધાર્મિક પ્રથાઓ ભારતના બૌદ્ધ વારસાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
તવાંગ અને બોમડિલા તેમની મહાયાન અને વજ્રયાન બૌદ્ધ પરંપરાઓ માટે જાણીતા છે. નામસાઈ તેના થેરવાદ બૌદ્ધ વારસા માટે જાણીતું છે. આ ત્રણ સ્થળો પરનું પ્રદર્શન અરુણાચલ પ્રદેશમાં બૌદ્ધ પરંપરાઓની સમૃદ્ધ વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. નામસાઈ ખાતેનું પ્રદર્શન પૂર્વી અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ અને અન્ય ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોના શ્રદ્ધાળુઓને પવિત્ર અવશેષોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવાની વિશેષ તક પૂરી પાડે છે. તે તેમને ભગવાન બુદ્ધના જીવન અને ઉપદેશો સાથે વધુ નજીકથી જોડાવા માટે પણ સક્ષમ બનાવે છે.

જિલ્લા વહીવટીતંત્રે શ્રદ્ધાળુઓની વ્યવસ્થિત સહભાગિતાની સુવિધા માટે વ્યવસ્થા કરી છે. પવિત્ર અવશેષોના અનુકૂળ દર્શન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિસ્તાર મુજબનું સમયપત્રક તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
જાહેર દર્શન માટેનું સમયપત્રક નીચે મુજબ છે:
| તારીખ | નિર્ધારિત વિસ્તારોના શ્રદ્ધાળુઓ |
| 16 નવેમ્બર 2026 | લાથાઓ સર્કલ અને નામસાઈ સર્કલ |
| 17 નવેમ્બર 2026 | પિયોંગ સર્કલ અને લેકાંગ સર્કલ |
| 18 નવેમ્બર 2026 | ચાંગલાંગ, જયરામપુર, બોરડુમસા, મિયાઓ, દિયુન, તિરાપ અને લોંગડિંગ |
| 19 નવેમ્બર 2026 | મેચુકા, ટ્યુટિંગ, ગેલિંગ, તેઝુ, અંજાવ (મેયોર), લોઅર દિબાંગ વેલી અને સંરક્ષણ કર્મચારીઓ |
| 20 નવેમ્બર 2026 | આસામ અને અન્ય તમામ ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો, ઉપરાંત અગાઉના દિવસોમાં મુલાકાત ન લઈ શકેલા શ્રદ્ધાળુઓ |
શ્રદ્ધાળુઓને નિર્ધારિત સમયપત્રકનું પાલન કરવા અને જિલ્લા વહીવટીતંત્રને સહકાર આપવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થાઓ સુચારૂ અવરજવર અને અનુકૂળ જાહેર દર્શન સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે.
અરુણાચલ પ્રદેશમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી રહેલા પવિત્ર અવશેષો નવી દિલ્હીના નેશનલ મ્યુઝિયમ ખાતે સાચવવામાં આવ્યા છે. તે ઉત્તર પ્રદેશના સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લાના પિપરહવામાંથી મળી આવ્યા છે. આ સ્થળ પ્રાચીન કપિલવસ્તુ અને ભગવાન બુદ્ધની શાક્ય પરંપરા સાથે સંકળાયેલું છે. આ અવશેષો અસાધારણ ઐતિહાસિક, પુરાતત્વીય અને આધ્યાત્મિક મહત્વ ધરાવે છે. તે ભારતના બૌદ્ધ વારસાની સૌથી કિંમતી વસ્તુઓમાંની એક છે.
ભગવાન બુદ્ધના મહાપરિનિર્વાણ પછી પવિત્ર અવશેષોની પૂજા કરવાની પરંપરા શરૂ થઈ હતી. તેમના પવિત્ર અવશેષોને સ્તૂપોમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા, જે બૌદ્ધ તીર્થયાત્રા અને ભક્તિના મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્રો બન્યા હતા. પવિત્ર અવશેષો 13 વર્ષના સમયગાળા બાદ અરુણાચલ પ્રદેશમાં પરત ફર્યા છે. તેમના પ્રદર્શને સમગ્ર રાજ્યના શ્રદ્ધાળુઓને ભગવાન બુદ્ધને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવાની અને તેમના આધ્યાત્મિક વારસા સાથે પુનઃજોડાણ કરવાની એક અમૂલ્ય તક પૂરી પાડી છે.
ગોલ્ડન પેગોડાના મેડિટેશન સેન્ટર ખાતે બે વિશેષ પ્રદર્શનો યોજાઈ રહ્યા છે. તેનું આયોજન નેશનલ મ્યુઝિયમ, નવી દિલ્હી અને ઈન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ઈન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન દ્વારા આયોજિત “અનઅર્થિંગ ધ સેક્રેડ પિપરહવા: ધ સ્ટોરી ઓફ ધ હોલી બુદ્ધ રેલિક્સ એન્ડ ધેર ડિસ્કવરી” શીર્ષક હેઠળનું પ્રદર્શન પિપરહવા અવશેષોનો ઇતિહાસ અને મહત્વ રજૂ કરે છે. તે ઉત્તર પ્રદેશના પિપરહવા ખાતે તેમની શોધ અને ત્યારબાદના પુરાતત્વીય ઉત્ખનનોની વિગતો દર્શાવે છે. તે બૌદ્ધ અવશેષ પૂજાની પરંપરા અને પવિત્ર અવશેષોના આધ્યાત્મિક મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડે છે.
આ પ્રદર્શન પિપરહવા રત્ન સંગ્રહની નોંધપાત્ર યાત્રા પણ રજૂ કરે છે. આ કિંમતી વસ્તુઓ એક સદી કરતાં વધુ સમય બાદ 2025 માં ભારત પરત ફરી હતી. તેમનું પરત ફરવું એ ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાના જતન અને પુનઃપ્રાપ્તિમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ દર્શાવે છે. બીજું પ્રદર્શન, જેનું શીર્ષક “ક્રોસરોડ્સ ઓફ ધમ્મ: ક્લાસિકલ લેગસીઝ, લિવિંગ આર્ટ, એન્ડ એન્થ્રોપોલોજિકલ પર્સ્પેક્ટિવ્સ” છે, તે નેશનલ મ્યુઝિયમ, નવી દિલ્હી દ્વારા ક્યુરેટ કરવામાં આવ્યું છે. તે બૌદ્ધ ધર્મના સમૃદ્ધ કલાત્મક અને સાંસ્કૃતિક વારસા પર પ્રકાશ પાડે છે. તે કલા, સંસ્કૃતિ અને જીવંત પરંપરાઓ પર બૌદ્ધ ઉપદેશોના પ્રભાવને પણ રજૂ કરે છે.
બંને પ્રદર્શનો મુલાકાતીઓને ભગવાન બુદ્ધના જીવન અને ઉપદેશો વિશે વધુ જાણવાની તક પૂરી પાડે છે. તે ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે ભારતના બૌદ્ધ વારસાના રક્ષણ અને જતનના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવામાં પણ મદદ કરે છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, ભારત સરકારે ભારતના બૌદ્ધ વારસાના રક્ષણ, જતન અને સંવર્ધન માટે અનેક પહેલો હાથ ધરી છે. મહત્વપૂર્ણ બૌદ્ધ તીર્થસ્થળો પર માળખાગત સુવિધાઓ, કનેક્ટિવિટી અને સગવડો સુધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારે બૌદ્ધ વિદ્વતા, આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદો અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાનને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.
2024 માં પાલી ભાષાને શાસ્ત્રીય ભાષા તરીકેની માન્યતા એ બૌદ્ધ જ્ઞાન અને સાહિત્યિક પરંપરાઓના જતન તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. 2025 માં પિપરહવા રત્ન સંગ્રહનું ભારત પરત ફરવું એ દેશના બૌદ્ધ વારસાની સુરક્ષામાં વધુ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, ભારતે મંગોલિયા, થાઈલેન્ડ, વિયેતનામ, રશિયા, ભૂટાન અને શ્રીલંકામાં પવિત્ર બૌદ્ધ અવશેષોના પ્રદર્શનોનું આયોજન અને સમર્થન કર્યું છે. આ પ્રદર્શનોએ લાખો શ્રદ્ધાળુઓને પવિત્ર અવશેષોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવાની તકો પૂરી પાડી છે. તેમણે વિશ્વભરના બૌદ્ધ સમુદાયો સાથે ભારતના સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક સંબંધોને પણ મજબૂત બનાવ્યા છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં, લદ્દાખમાં ભગવાન બુદ્ધના પવિત્ર અવશેષોના પ્રદર્શને હિમાલયન ક્ષેત્રના શ્રદ્ધાળુઓને જાહેર દર્શન અને પૂજા માટે એક વિશેષ તક પૂરી પાડી હતી. અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચાલી રહેલું પ્રદર્શન આ પ્રયાસોને આગળ ધપાવે છે. તે ઉત્તર-પૂર્વીય હિમાલયન ક્ષેત્રના સમૃદ્ધ બૌદ્ધ વારસા અને બૌદ્ધ પરંપરાઓના જતનમાં તેના સમુદાયોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડે છે.
શાક્યમુનિ બુદ્ધના પવિત્ર અવશેષોનું પ્રદર્શન અપાર આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વનો અવસર છે. હજારો શ્રદ્ધાળુઓની ભાગીદારી ભગવાન બુદ્ધ અને તેમના ઉપદેશોમાં ચિરસ્થાયી શ્રદ્ધાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. બે સહસ્ત્રાબ્દી કરતાં વધુ સમયથી, ભગવાન બુદ્ધના ઉપદેશોએ માનવતાને શાંતિ, કરુણા, ડહાપણ અને અહિંસા તરફ માર્ગદર્શન આપ્યું છે. આ મૂલ્યો સમકાલીન વિશ્વમાં પણ અત્યંત સુસંગતતા ધરાવે છે.
આ પ્રદર્શનનું આયોજન ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશ સરકાર, નેશનલ મ્યુઝિયમ, નવી દિલ્હી અને ઈન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન (IBC), નવી દિલ્હીના સહયોગથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. પવિત્ર અવશેષોના જાહેર દર્શન નામસાઈના ગોલ્ડન પેગોડા ખાતે 20 નવેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે. પ્રદર્શનના સમાપન બાદ, પવિત્ર અવશેષો 21 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નેશનલ મ્યુઝિયમ, નવી દિલ્હી ખાતે પરત ફરશે.
